امام خمینی، محوری ترین عاملی بود كه در طول هشت سال دفاع مقدس، باعث اتحاد و همدلی نیروهای مردمی در راستای جهاد و دفاع از
سرزمین و كیان انقلاب اسلامی ایران محسوب می شود.
امام، شخصیتی محبوب و دوست داشتنی بود كه با نفوذ معنوی خود كه دربین مردم ایران و جوانان داشت با سخنان و ارشادات خود به آن
ها شور و شوق و اعتماد به نفس می بخشید. این مسأله منجر به حضور مداوم و پرصلابت مردم و رزمندگان در جبهه های جنگ می گردید.
او رهبری فوق العاده بزرگ و مهربان بود كه حضور گسترده و مردمی ما در دوران دفاع مقدس و حتی پیروزی های ما در جنگ تحمیلی
مرهون رهبری لایق و شایسته ی او می باشد.
در لحظه ای كه ایشان تشخیص می دادند كشور و مملكت و انقلاب در خطر است با بیاناتی سازنده و مؤثر مردم را به حضوری یكپارچه در
صحنه ی جنگ و انقلاب فرا می خواندند و مردم نیز گوش به فرمان او بودند و از او پیروی می كردند .امام، به عنوان رهبر و فرمانده ی
كل قوا دارای اهمیت فراوان و جایگاه اساسی در كشور بودند. در همین باره می توان گفت كه رهبری حضرت امام (ره)، واقعاً
مهم ترین عامل در حفظ انسجام و اتحاد مردمی و بالابردن روحیه ی نظامی و رزمی رزمندگان در جنگ تحمیلی بوده است. با رهبری
روشنفگرانه ی امام (ره (بود كه تمام عوامل در جهت تقویت جبهه ی خودی در برابر دشمن صورت می گرفت.
امام (ره)، در تمام زمینه ها، شرایط و موقعیت های مختلف كشور و جهان آگاهی و بینش سیاسی فراوانی داشتند و همین ویژگی او باعث
آگاهی مردم ایران از اهداف خائنانه ی دشمنان و توطئه های آنان علیه مملكت اسلامی ایران می شد.
او بود. همین ویژگی نیز باعث می شد كه مردم نیز گوش به فرمان « مردمداری و مردمی بودن » ، مهم ترین و اساسی ترین خصوصیت امام
او باشند و درتمام زمینه ها و جریانات حضوری فعال و گسترده داشته باشند. هنگامی كه كشور و ملت ایران و كیان انقلاب اسلامی از طرف
دشمن بعثی عراق مورد تهدید و تجاوز قرار گرفت فرمان جهاد و مبارزه ی مردمی را صادر نمود و مردم و جوانان غیور ایران در پاسخ به
فرمان رهبر خود لبیك گفتند و چون سیلی خروشان به طرف جبهه های جنگ با دشمن خبیث هجوم بردند و دشمن قلدر و ارتش سراپا مسلح
بعث عراق را درجنگ، با ناكامی و شكست
روبه رو كردند.
جوانان مؤمن و انقلابی ایران، به نحوه ی فزاینده تحت تأثیر سخنان معنوی و روحانی حضرت امام(ره) قرار می گرفتند و خوشبینانه با
باورهای مذهبی و ایمانی و روحیه ی ملی برای شكست دادن دشمن عازم جبهه های جنگ می شدند. بی شك وجود حضرت امام(ره) یكی
از عوامل مهم اتحاد و رمز پیروزی مادر جنگ بود و مردم ایران برای امام خمینی (ره) به عنوان رهبر خود و فرمانده ی كل قوا احترام
فراوان قائل بودند و به او عشق می ورزیدند و امام هم به مردم ایران و جوانان غیور عشق می ورزید و آن ها را بسیار دوست می داشت.
اشاره به برخی بیانات ایشان می تواند بیانگر جایگاه، موقعیت و اثرگذاری امام(ره) در طول دفاع مقدس باشد:
بحمدالله همه ی قشرهای ملت و همه ی مردم استان هایی كه در ایران هستند هم زن و هم مرد، بچه و بزرگ برای حفظ نهضت اسلامی «
.» خودشان كوشا هستند و همه خودشان را درحال جنگ می بینند و جوانان برومند از همه ی اطراف ایران داوطلب هستند برای جنگ
من از ملت بزرگ ایران خواهانم كه درهر مسأله ای كه پیش می آید قوی باشند، قدرتمند باشند، متكی به خدای تبارك و تعالی باشند و «
2
از هیچ چیز باك نداشته باشند، ما از آن قدرت های بزرگ نترسیدیم، این كه قدرتی نیست.
ما متكی به خدا هستیم و با اتكا به خدا از هیچ چیز ترس نداریم. شما ملت عزیز مجتمع باشید، مصمم باشید و از هیچ چیز هراس نداشته باشید
.» كه هراسی هم نیست
شما ای جوانان برومند خوزستان و منطقه ی غرب و دیگر جبهه ها، دراین میدان شرف پایدار باشید و از وطن اسلامی خود با تمام كوشش «
.» و فداكاری دفاع كنید كه به خواست خداوند متعال پیروز خواهید شد و جنود ابلیس را با فضاحت تمام به عقب خواهید رفت
.» ایران صدام را با شكست مواجه خواهد ساخت، چرا كه ما نه از شرق می ترسیم و نه از غرب و فقط به خدا تمسك داریم «
.» ما تمام ملتمان جنگجو است و با تمام قوا مقابله می كنیم «
نقش نیروهای مردمی در جنگ تحمیلی
به طور كلی دفاع امری غریزی و طبیعی است كه در تمام موجودات اعم از نباتات و حیوانات وجود دارد و اختصاص به یك موجود یا
جنس خاصی از موجودات ندارد. در انسان نیز سیستیم دفاعی قرار داده شده است تا درهنگام خطر و وجود دشمن از خود دفاع و واكنش
نشان دهد.
درمورد جوامع انسانی و اجتماعی نیز چنین است؛ هر بار كه سرزمین و ارزش های دینی و ملی آن ها مورد تعدی و تجاوز دشمن قرار گیرد،
وظیفه و رسالت دفاع از ارزش های دینی و ملی به میان
می آید و در رأس اهداف و برنامه های آن جوامع انسانی قرار می گیرد. در جنگ تحمیلی و ناخواسته ی هشت ساله كه از طرف ارتش
حزب بعث و رهبران خودكامه ی آن به كشور ایران تحمیل شد، نمونه ی بارزی ازدفاع مردمی ملت ایران در مقابل دشمن بعثی آشكار شد.
مردم ایران دراین دفاع مقدس، همه اعم از زن ، مرد، پیرو جوان، روی به میدان كارزارنهادند و به مقابله با دشمن برخاستند و هرفردی به
سهم خود و توانی كه داشت، به راه های مختلف، دین خویش را به اسلام، انقلاب و وطن ادا كردند.
مردان در صف اول مبارزه با دشمن و زنان درپشت جبهه حماسه ها آفریدند و شجاعت ها از خود نشان دادند.
مردم مسلمان ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، دست به دست هم دادند و برای دفاع از كشور خود و ازبین بردن دشمن بعثی، فداكاری
و تلاش جانانه ای كردند، اما دفاع آنان مختص به قشر و گروه خاصی از جامعه نبود، بلكه تمام اقشار جامعه از روستایی و شهری، زن و مرد،
پیر وجوان و حتی اقوام و اقلیت های مختلف ایرانی چه براساس نگرش دینی و چه براساس وظیفه ی وطنی و میهنی درجنگ شركت
كردند و درحماسه ی مقاومت مردم ایران در برابر هجوم وحشیانه ی ارتش حزب بعث عراق حضوری مؤثر و گسترده یافتند و به مبارزه با
دشمن پرداختند.
درجنگ تحمیلی تمام اقشار جامعه در قالب بسیج مردمی به جبهه های جنگ شتافتند و شجاعانه با بذل جان خود را آرمان های دینی و
عقیدتی برای حفظ نظام جمهوری اسلامی و سرزمین و ناموس خود دفاع كردند. در پرتو همین بسیج مردمی بود كه دشمن بعثی با آن همه
تجهیزات و نیروهای نظامی و كمك های نظامی غرب و شرق نتوانست در برابر اراده ی پولادین و راسخ مردم مسلمان ایران دوام بیاورد.
می گوید: « بسیج مردمی » شهید دكتر محمدجواد باهنر درباره ی نقش و تأثیر
اصلاً بسیج یك سرچشمه است كه پایان ناپذیر است، آن هم با نوعی تعلیمات چریكی و عادی كه مردم همه یاد بگیرند و همه بتوانند «
3
مقاومت كنند و بزرگ ترین نیروها را بتوانند از پا در بیاورند.
جنگ مردمی و بسیج عمومی است كه قدرتی را به وجود می آورد كه به اضافه ی آرمان مقدس ایمان به خدا می تواند به ملت ها بیاموزد
.» كه چگونه می توانند زنده بمانند و روی پای خودشان بایستند
برجسته ترین ویژگی جنگ، مردمی بودن آن می باشد كه با توجه به ویژگی حضور مردم، جنگ ابعاد جدیدی به خود گرفت و این امر
باعث استمرار بخشیدن به حضور مردم درجنگ و نیز اتخاذ استراتژی مناسب، یعنی حمایت از نظام جمهوری اسلامی ، دفاع از وطن اسلامی
و شكست دشمن گردید. گرچه جنگ مشكلات و مصایب فراوانی را به دنبال داشت، اما هیچ كدام از آن ها نتوانستند كه مردم حزب الله
ایران را خسته و دلسرد نمایند. بلكه مردم مسلمان و انقلابی ایران رنج ها و مصایب را به عنوان وظیفه و تكلیف شرعی در راه جهادفی سبیل
الله به جان می خریدند و همان گونه كه پیروزی ها را در سایه ی لطف خدا به دست می آوردند و می دیدند، مشكلات را نیز به خوبی می
فهمیدند ودر راه خود راسخ بودند.
نیروهای مردمی كه به جبهه های جنگ می شتافتند، همه خود را رزمنده، برابر و برادر می خواندند و درهنگام مبارزه و جنگ دوشادوش
یكدیگر می جنگیدند و در هر شرایط و موقعیت نیز هر كدام گوشه ای از كار را گرفته و با هم همكاری می كردند.
اتحاد و یگانگی كه بین نیروهای مردمی و رزمنده وجود داشت – وبه تعبیر قرآن كریم، رمز پیروزی مسلمین می باشد- باعث شد آن ها را
در برابر دشمن پیروز شوند: امام خمینی (قدس سره) می فرماید:
آن انسجامی كه در اثر جنگ بین همه ی قشرها پیدا شد و آن معنای روحانی و معنوی كه در خود سربازان عزیز از ارتش و ژاندارمری «
وسپاه پاسداران به نمایش گذاشته شد و آن روح تعاونی كه در همه ی ملت، از زن و مرد، سرتاسر تحقق پیدا كرد، به دنیا فهماند كه این
.» مساله ای كه درایران است با همه مسایل جدا است
اما به طور كلی پیروزی درجنگ تحمیلی مرهون عوامل متعددی است كه از میان آن ها دو عامل :
از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . « روحیه ی رزمندگان » و « پشتیبانی مردمی «
پشتیبانی به موقع و مناسب نیروهای مردمی در جنگ از یك سو، و برخورداری نیروهای رزمنده ی عمل كننده از روحیه ی بالا از دیگر
سو، از عوامل بسیار مهم موفقیت نیروهای نظامی و رزمی ما در انجام مأموریت های محوله بوده است.
رزمندگان ما در جریان حماسه ی دفاع مقدس به لحاظ مردمی بودن آن، از دو عنصر فوق در حد بالایی برخوردار بودند و همین امر موجب
پیروزی های بزرگ آن ها بر دشمن گردید.
لذا حضور نیروهای مردمی در امر پشتیبانی جنگ، بسیار ضروری و حیاتی بود و همین پشتیبانی و حضور مردم، موجب ایجاد دلگرمی و بالا
رفتن روحیه ی نیروهای رزمنده می گردید. به عبارتی هرچه پشتیبانی جنگ مردمی تر می شد، نیروهای رزمنده در برابر دشمن، احساس
حقانیت بیشتری
می كردند و در رزم خود با دشمن استوارتر می گردیدند . این جاست كه انسان به یاد این آیه ی زیبای قرآن كریم می افتد كه:
...» اولئك الذین امتحن الله قلوبهم للتقوی «
.» این ها كسانی هستند كه خداوند دل های آن ها را به ایمان امتحان كرده و پیروز شده اند